TARİHÇE

Baltalimanı Sarayı 19. yüzyılın ilk yarısında Sadrazam Mustafa Reşit Paşa (1800–1858) tarafından 1600 m2’lik bir alanda iki katlı ve kâgir olarak yaptırılmıştır. Bina, Sultan Abdülmecit’in kızı Fatma Sultan ile evlendirilen, Mustafa Reşit Paşa'nın oğlu Galip Paşa'nın ikametine tahsis edilmiş ve Galip Paşa'nın ölümünden sonra Hazine tarafından 250 bin altına satın alınmıştır.

Mustafa Reşit Paşa'nın Hariciye Nazırlığı döneminde 1838 yılında İngiltere ile takiben Belçika ve Fransa ile Osmanlı Devleti'nin mali alanda çöküşüne zemin hazırlayan ve tarihe Baltalimanı Anlaşması olarak geçen ticari anlaşmaların imzalandığı saray, 1882 yılına kadar Fatma Sultan'ın göz hapsinde tutulduğu bir mekân olarak kullanılmıştır. Fatma Sultan 1882 yılında öldüğünde sarayın alt katları yosun tutmuş ve ot bağlamış durumda idi. Bina 1887 yılında II. Abdülhamit’in küçük kız kardeşi Mediha Sultan’a tahsis edilmiştir.

Mediha Sultan’ın Londra Sefaret Kâtibi Ferit Bey ile (Damat Ferit Paşa) evlenmesinden sonra bina Damat Ferit Paşa Sarayı olarak anılmış ve 1922 yılına kadar yazlık saray olarak kullanılmıştır. Vahdettin zamanında sadrazam olan ve Milli Mücadele aleyhindeki gayretleri ile tanınan Damat Ferit, Anadolu zaferini takiben iki gün içinde ülkeyi terk etmiştir. Baltalimanı sarayının kıymetli eşyaları da 1925 yılında müzayede ile satılmıştır.

Cumhuriyet döneminde saray bir dönem metruk ve kapalı kalmış, yağmur ve çevre etkileriyle tavan dokusu, yaldızlı ve işlemeli yüzeyler yumuşayıp bazı kısımlar harap olmuş, sıvalar çürüyüp düşmüş, sahil ve rıhtım korunakları parçalanmış ve salon süsleri bozulmuştur. Takiben bir süre Tarım Bakanlığı'na bağlı Balıkçılık Enstitüsü olarak kullanılan bina 1943 senesinde Sağlık Bakanlığı'na devredilmiştir.

Bakanlığımız burada 85 yataklı bir “Kemik ve Mafsal Veremi Hastanesi” açmayı planlamış; gerekli onarım, iç düzenleme ve ıslahat yapılarak 19 Haziran 1944 tarihinde dönemin Sağlık Bakanı Dr. Hulusi ALATAŞ tarafından hastane olarak hizmete açılmıştır.

Hastanenin kurucu başhekimi Dr. Raif Sirer’dir. Başlangıçta sağlık hizmetleri ile idari, teknik ve sosyal hizmetlerin tamamı aynı binada yapılmakta idi. Hastanenin kalorifer tesisatı ve çamaşırhanesi yoktu. 1948 yılında arka bahçeye hademe yatakhanesi, 1954 yılında ön bahçeye idare binası, hemşire lojmanı ve yemekhane olarak kullanılan iki katlı bina yapıldı. 1955 yılında hastanenin ismi Baltalimanı Kemik Hastalıkları Hastanesi Deniz ve Güneş Tedavi Enstitüsü, 1960 yılında ise Baltalimanı Kemik Hastalıkları Hastanesi olarak değiştirildi.

1968 yılında Dr. Muhit Tümerkan’ın başhekimliği zamanında arka bahçedeki binalara hemşire lojmanı, yemekhane ve idari binaların nakli yapılmış ve ön bahçedeki binaya yatak konulmak suretiyle kapasite artırımına gidilmiştir.

1944 yılından beri Kemik ve Mafsal Veremi Hastanesi olarak faaliyet gösteren ve hem Ortopedi alanında, hem de Cumhuriyetimizin yüz aklarından olan ‘Verem Savaşı’nda çok başarılı hizmetler veren bu kurum, 1990’lı yıllardan itibaren fiziki alt yapısı ile teknik donanımının yenilenememesi ve bilimsel gelişmelere ayak uydurulamaması sonucunda ciddi bir kan kaybına uğramıştır. Bu dönemde hastanenin kapatılması ve saray binasının özel sektöre başka amaçlarla kullanılmak üzere kiralanması bile gündeme gelmiştir.

17 Ağustos 1999 depreminde hasar gören saray binası 2000 senesinde dönemin Sağlık Bakanı Sayın Doç. Dr. Osman Durmuş’un girişimi ve hayırsever işadamı müteveffa Sakıp Sabancı’nın değerli katkılarıyla kapsamlı bir yenilenmeye tabi tutulmuş, özellikle tavan işlemeleri büyük ölçüde orijinal şekline kavuşturulmuştur. Ayrıca ilkel koşullarda hizmet veren birçok birim ve idari üniteler, iki katlı, modern ve geniş yönetim binasının inşası ile buraya taşınmıştır.

Hastanemiz Sağlık Bakanlığı tarafından 21 Aralık 2001 tarihinde özel dal eğitim ve araştırma hastanesi statüsüne geçirilmiş ve bu haliyle ülkemizin Ortopedi ve Travmatoloji alanında ilk ve tek özel dal eğitim hastanesi olmuştur. 2002 yılından itibaren Bakanlığımızın büyük yatırımları ile hastanemiz köklü bir yenilenmeye tabi tutulmuştur. Son 4 yılda yapılan yatırım tutarı yaklaşık 9 milyon dolardır.

Bugün hastanemiz 3 tane Ortopedi ve Travmatoloji Kliniği, 19 Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı, 139 hasta yatağı, 25 poliklinik muayene odası, laboratuar ve görüntüleme birimleri ile sağlık hizmeti sunmaktadır.

Hedefimiz, hastanemizi kolay ulaşılabilir, kaliteli ve çağdaş tıbbi hizmetin verilebildiği bir sağlık kurumu ve bilgi çağının sunduğu imkânları kullanabilen, modern teşhis ve tedavi yöntemlerini uygulayabilen bilgilerle donatılmış uzman kadroları yetiştirecek bir eğitim kurumu haline getirmektir. Baltalimanı adını hem yurt içinde ve hem de yurt dışında bir marka haline getirmeye kararlıyız. Geçmişte kapatılması veya otel ve benzeri amaçlarla kullanılması gündeme getirilen hastanemiz bugün 21. yüzyıl Türkiyesinin en önemli sağlık kurumlarından biri haline gelmiştir. Bu haliyle hastanemiz hasta sayısı, hasta potansiyeli ve çeşitliliği, hizmet verilen mekânların tarihi ve doğal güzelliği ile değil ülkemizde, Avrupa’da bile birkaç önemli ortopedi merkezinden biri olmaya adaydır.