BİYOKİMYA VE MİKROBİYOLOJİ LABORATUARI

Hastanemizde muayene ve tedavi olan hastalara acil ve rutin laboratuar hizmeti verilmektedir. Laboratuarımız BİORAO USA EXTERNAL Kalite Kontrol Programı'na kayıtlı olup tüm sonuçlarımız bu program çerçevesinde yurt dışında kontrol edilmektedir.

Tüm cihazlarımızın bakımı günlük, haftalık ve aylık olmak üzere laboratuar çalışanları ve ilgili firmaların teknik servisleri tarafından yürütülmektedir. Her sabah günlük kontrol serumları çalışıldıktan sonra hasta örneklerine geçilmektedir. Gerektiğinde gün içinde kontroller tekrarlanmaktadır.

Biyokimya çalışmaları otoanalizör ile gerçekleştirilmektedir. Özellik gösteren testlerin çalışılması için nefelometre ve Eliza sistemleri mevcuttur. Hematolojik testler, tam kan sayımları ve pıhtılaşma testleri için otomatik sistemler mevcuttur.

Laboratuarımızda iki Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı, bir Biyokimya Uzmanı, bir Kimyager, dört Laboratuar Teknisyeni, iki Sağlık Memuru ve bir Sekreter görev yapmaktadır.

2005 yılı içinde Biyokimya Laboratuarımızda 267 477 ve Mikrobiyoloji Laboratuarımızda 98 408 test yapılmıştır.

Laboratuarımızda yapılan testler;
 

BİOKİMYA ALT Albumin Alkali Fosfatoz AST Amilaz CK-MB Demir Direct Bilirubin Doymamış Demir Bağlama Kapasitesi Fosfor GGT Glikolize Hemoglobin (HbAıC) Glikoz HDL- Kolesterol İndirect Bilirubin Kalsiyum CPK Kreatinin LDH LDH Kolesterol Magnezyum Postprandial (Tokluk) Kan Şekeri Psevdokolin esteraz Potasyum Sodyum Total Bilirubin Total Demir Bağlama Kapasitesi Total Protein Üre Ürik asid VLDL- Kolesterol İDRAR 24 saatlik idrar Tam idrar Tetkiki HEMATOLOJİK TESTLER Hemogram Periferik yayma Protrombin zamanı APTT Sedimentasyon

HORMON Total T 3 Total T 4 TSH Serbest T 3 Serbest T 4 PTH Estradiol MARKER (Belirteç) Total PSA N-MID Osteocalcin NTX SEROLOJİ AS0 CRP RF HEPATİT – HIV SEROLOJİSİ Hbs Ag Anti HBs Anti HCV Anti HIV İNFEKSİYON SEROLOJİSİ Brucelle aglutinasyonu VDRL / RPR TPHA MİKROBİYOLOJİ Direct inceleme Mikroskobik inceleme (Boyalı-Boyasız) ARB KÜLTÜRLER Areob kültürler PARAZİTOLOJİ Parazit Yumurtası AMİP Plasmodium DIŞKI Gizli Kan

BİYOKİMYASAL İNCELEMELERDE UYULMASI GEREKEN KURALLAR

• Hastanemiz laboratuarında 08.30 – 12.00 saatleri arasında kan alınmaktadır.
• Polikliniklerden ve servislerden gelen numuneler saat 12.00’ye kadar laboratuarda teslim alınmakta ve çalışılmaktadır.
• Acil gelen hastalar için ise günün her saati örnek kabul edilmektedir.
• Özellik gösteren bazı testler dışında (hormon, hepatit markerleri) neticeler aynı gün saat 14.30’dan itibaren poliklinik binamızdaki sonuç verme biriminden hastalara veya hasta yakınlarına verilmektedir.

Yapılan testlerden doğru sonuç elde edilebilmesi için aşağıdaki şartlara dikkat edilmesi gereklidir.

• Genel sağlık taraması laboratuar tetkikleri için 10–12 saatlik açlık sonrası sabah kan verilmelidir.
• Tetkik için hastanemize gelmeden önce ağır ve zorlayıcı egzersizlerden kaçınılmalı ve kan vermeden önce yarım saat kadar dinlenilmelidir.
• Gece saat 21.00’den sonra su hariç hiçbir şey yenilip içilmemelidir.
• Düzenli kullanılan ilaçların testleri etkileyip, etkilemediği laboratuarımızdan öğrenilerek bu konunun doktorunuza danışılması önemlidir.

KÜLTÜRLER İLE İLGİLİ UYULMASI GEREKEN KURALLAR

Bazı klinik örneklerin kültürün yapılmasının tanıda herhangi bir değeri yoktur. Bu nedenle kusmuk, yeni doğanın gastrik sıvısı, kolostomiden gelen örnek, göbek sürüntüsü, açlık mide suyu (tüberküloz dışı) gibi örneklerden kültür yapılması gereksizdir.

Yanık dokusu, dekübit yarası, perirektal apse, yüzeysel ağız ve periodontal lezyonlardan sürüntü örneği yerine, doku veya aspirasyon örneklerinin laboratuarımıza gönderilmesi uygundur.
Boğaz, balgam, bronkoalveolar lavaj (BAL), sevikal sürüntü, endotrakeal aspirat, prostat sıvısı, vajen sürüntüsü gibi örneklerden anaerob kültür yapılmamaktadır.

MİKROBİYOLOJİ İLE İLGİLİ ÖRNEK ALMADA GENEL KURALLAR

• Kültür ile ilgili örnekleri lütfen antibiyotik kullanmaya başlamadan önce aldırınız, aksi takdirde mikroorganizmaların üremesine engel olursunuz.
• Örneklerinizi aşağıda belirtildiği gibi alınız. İdrar örneklerini steril şartlarda almaya, balgam örneklerini tükürük ile karıştırmamaya özen gösteriniz.
• Laboratuara verdiğiniz örneklerde mutlaka barkod etiketi olup olmadığını ve barkod etiketi üzerindeki numara ile istek belgesinin üzerindeki numaranın tutup tutmadığını kontrol ediniz.
• Kültür için alınan örnekleri mümkün olan en kısa zamanda laboratuara ulaştırınız.

AEROB KÜLTÜR VE MANTAR KÜLTÜRLERİ

Boğaz Kültürü
Kültür alınmadan önce bir şey yememeye özen gösteriniz, eğer yemiş iseniz birkaç kez ağzınızı çalkaladıktan veya dişlerinizi fırçaladıktan sonra kültür aldırınız. Kültür alınırken eküvyonun (pamuklu çubuk) steril ucunun dile ve dişe değmemesi için ağzınızı iyice açmaya özen gösteriniz ve tükürük ile bulaş olmamasına dikkat ediniz. Boğaz kültürleri taşıyıcı bir besiyeri içine alınması nedeniyle 24 saate kadar bu ortamda bekleyebilmektedir. Ancak güneş ışığı altında kalmaması ve uygun ortamda tutulması çok önemlidir. Bu nedenle örnek alınır alınmaz en kısa zamanda laboratuara getiriniz.

Balgam Kültürü
Sabah ilk balgam örneğinin verilmesi en uygunudur. Ağız birkaç kez su ile çalkalandıktan ve diş fırçalandıktan sonra derin bir nefes alarak balgam çıkartmaya çalışınız. Çıkarttığınız balgamı tükürük ile bulaşmamaya özen göstererek laboratuardan aldığınız steril kaba koyarak teslim ediniz.

İdrar Kültürü
Laboratuardan dezenfektanlı pamuk ve steril idrar kabı aldıktan sonra dezenfektanlı pamuk ile idrar yaptığınız bölgeyi temizleyiniz (Kadınlar için önden arkaya doğru, erkekler için ise ortadan başlayarak kenara doğru çepeçevre bir kez silmek yeterlidir). Dezenfektan kuruduktan veya kuru pamukla kurulandıktan sonra ilk gelen idrar dışarıya, orta kısmı steril idrar kabı içine ve son kısmı dışarıya atarak idrar veriniz. Kültür için verdiğiniz idrarı bir saatten fazla bekletmeden laboratuara getiriniz. Eğer beklemek zorunda iseniz mutlaka buzdolabında saklayınız.

Dışkı Kültürü
Laboratuardan aldığınız temiz bir kap içine (steril olması şart değil) dışkı örneğini koyup, ağzını iyice kapatınız ve laboratuara teslim ediniz veya steril eküvyon ile alınan dışkı örneğinin birkaç bölgesinden örnek alarak steril eküvyonlu besiyeri içine koyarak laboratuara veriniz.

Püy Kültürü
Doktor tarafından steril taşıyıcı besiyerleri içine veya enjektör / tüp içine alınan kültürleri en kısa zamanda laboratuara ulaştırınız.
Vajen ve üretral akıntı, BOS, konjuktiva kültür örneklerini, kültürü isteyen doktor tarafından alınan ve steril taşıyıcı besiyerine konan kültürleri en kısa zamanda laboratuara ulaştırınız.

• İdrar, boğaz, balgam ve kateter kültürleri: Üreme olmamışsa ve normal flora olarak çıkmış ise alındıktan bir gün sonra, üreme olmuş ise genellikle iki gün, nadiren üç-dört gün içinde,
• Dışkı, vajen, üretral akıntı ve burun kültürleri: Normal flora ise iki gün, üreme olmuş ise dört gün içinde,
• Püy, BOS, parasentez, torasentez, perikard sıvısı, eklem sıvısı, konjuktiva, safra ve açlık mide suyu kültürleri: Üreme olmamış ise iki gün, üreme olmuş ise üç-dört gün içinde,
• Tüberküloz Kültürü: 45 gün içinde,
• ARB: Aynı gün içinde sonuçlandırılır.

SONUÇLARDA KULLANILAN TERİMLER

• Normal Flora: Alınan örnekte normalde olması gereken mikroorganizmalardan başka üreme olmadığını göstermektedir.
• Patojen bakteri üremedi: Dışkı örneğinde olmaması gereken bakterilerin üremediğini göstermektedir.
• Kontaminasyon: İdrar örneğinin uygun bir şekilde alınmadığını ve gaita ile bulaş olduğunu göstermektedir.
• Koloni: Bir bakteriden köken alan bakteri topluluğudur. İdrar kültürleri için koloni sayısı bildirilmektedir. Bir mililitre idrarda en az 100.000 koloni üremişse idrar yolu infeksiyonu olduğu söylenebilir. Ancak tedavi sırasında veya tedavi sonrasında alınan idrar kültürlerinde bir mililitrede 10.000–100.000 koloni olması da anlamlı kabul edilmektedir.
• Püy: Vücuttaki herhangi bir bölgede bulunan irinli lezyonlar için kullanılmaktadır.
• ARB (aside ve alkole dirençli basil): Genellikle tüberküloz basilini tanımlamakta kullanılır ve tüberküloz hastalığını saptamada kullanılacak birinci basamak testtir. ARB pozitif olması mutlaka tüberküloz hastalığını göstermez, beraberinde hastanın kliniği veya radyolojisinin tüberküloz ile uyumlu olması veya kültür pozitifliği de gerekmektedir. Çünkü tüberküloz dışındaki diğer mikobakteriler ve bazı mikroorganizmalar da ARB Pozitif görülebilir. ARB ( - ); ( + ); ( ++ ); (+++) veya (++++) şeklinde sonuç verilmektedir. ARB ( + ): örnekteki basil miktarının nadir olduğunu; ARB (++++) : örnekteki basil miktarının çok fazla olduğunu göstermektedir.

ÖRNEK TOPLAMASI

Lütfen örnek alma ile ilgili kurallara uyarak örnek alınız. Aksi takdirde hatalı sonuç çıkmasına neden olursunuz.

24 SAATLİK İDRAR TOPLAMASI

Doktorunuz 24 saatlik idrarda bazı testler istemiş ise idrarı tam ve doğru olarak toplanarak laboratuara teslim edilmesi için aşağıdaki kurallara uyulmalıdır.
Yirmi dört saatlik idrar toplamaya başlayacağınız sabah uyandıktan sonra ilk idrarı tuvalete boşaltınız. Bu andan itibaren tüm idrarınızı gündüz ve gece boyunca dikkatlice toplama kabına alarak idrar toplama işlemini tamamlayınız. Bekletmeden laboratuara getiriniz.

SONUÇLARIN VERİLME GÜNLERİ

• Laboratuarımızda çalışan tüm biyokimya, hematolojik ve serolojik testler numunenin alındığı aynı gün saat 14.30’dan sonra.
• Tiroid hormonlarına ait sonuçlar Perşembe günleri
• PTH, Osteocalsin ve NTX çalışmalarına ait sonuçlar Salı günleri
• Hepatit markerlerine ait sonuçlar Salı ve Cuma günleri verilmektedir.
• Diğer parametreler için laboratuarımızdan bilgi alınması gerekmektedir.

LABORATUARA ULAŞMAK İÇİN

Laboratuar hastanemizin saray binasının girişinde yer almaktadır. Kan alma birimleri ise poliklinik binasındadır.
 

DOKTOR KADROMUZ :
Uz. Dr. A. İlhan TUNCAY (Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı)	atuncay@baltalimani.gov.tr
Uz. Dr. M. Nursu ŞAHİN (Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı)	nsahin@baltalimani.gov.tr